Keywords: Kardiyovasküler Hastalıklar; Mevsimsel Örüntü; İnfosürveyans; Dijital Epidemiyoloji; Google Trendler

Aim:

Kardiyovasküler hastalıklar Türkiye’de tüm ölümlerin üçte birinden fazlasından sorumlu olup birinci basamak sağlık hizmetleri açısından kritik bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Bu çalışma, Türkiye’de hipertansiyon ve kalp hastalığına yönelik toplumsal internet arama davranışlarının mevsimsel, dönemsel ve bölgesel örüntülerini Google Trends verisi aracılığıyla incelemeyi amaçlamaktadır.

Method:

Ocak 2018 – Aralık 2025 tarihleri arasında hipertansiyon ve kalp hastalığına ilişkin 43 arama terimi Google Trends platformu üzerinden analiz edildi. Terimler dört gruba ayrıldı: tansiyon bilgi ve tarama aramaları (n=12), yüksek tansiyon belirti aramaları (n=8), kalp sağlığı bilgi ve tarama aramaları (n=10) ve kalp hastalığı belirti aramaları (n=11). Çapa kelime yöntemiyle normalize edilen aylık veriler pandemi öncesi (2018–2019), pandemi dönemi (2020–2021) ve pandemi sonrası (2022–2025) olmak üzere üç dönemde karşılaştırıldı. Bölgesel dağılım il bazında ve Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesi temelinde değerlendiríldi. Dönemsel karşılaştırmada Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U, mevsimsel analizde Friedman testi kullanıldı.

Results:

Tüm gruplarda dönemler arası istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (Kruskal-Wallis, p<0,001). Tansiyon bilgi ve tarama aramaları pandemi dönemiyle birlikte artmaya başlamış, pandemi sonrasında da yükselmeyi sürdürmüştür. Kalp sağlığı bilgi ve tarama aramaları pandemi döneminde değişmezken (p=0,853) pandemi sonrasında belirgin biçimde artmıştır. Kalp hastalığı belirti aramaları pandemi döneminde anlamlı biçimde yükselmiş ve yüksek seyretmeye devam etmiştir. Mevsimsel analizde tüm gruplarda anlamlı örüntü saptandı (Friedman, p≤0,001); tansiyon aramaları Şubat’ta, kalp sağlığı aramaları ise Kasım’da zirveye ulaşırken her iki grup Ağustos’ta en düşük düzeye geriledi. Bölgesel analizde tansiyon bilgi aramaları batı illerinde ve Karadeniz bölgesinde yüksek seyrederken, kalp hastalığı belirti aramaları Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da belirgin biçimde yüksek bulundu (sırasıyla 81,2 ve 77,7).

Conclusions:

Türkiye’de kardiyovasküler sağlık arama davranışları pandemi sonrasında kalıcı bir artış eğilimi sergilemiş ve belirgin mevsimsel örüntüler ortaya koymuştur. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da belirti aramalarının yüksek, bilgi ve tarama aramalarının ise düşük seyretmesi bu bölgelerde birinci basamakta proaktif kardiyovasküler tarama ve farkındalık stratejilerinin önceliklendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.