Keywords: cinsel sağlık okuryazarlık, sağlık arama, üniversite öğrencisi

Aim:

Üniversite öğrencilerinde cinsel sağlık okuryazarlığı ve sağlık arama davranışı bireysel, toplumsal ve kültürel faktörlerden etkilenen çok boyutlu kavramlardır. Bu araştırmada dört farklı üniversitede öğrenim gören üniversite öğrencilerinde cinsel sağlık okuryazarlık ve sağlık arama davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmaktadır

Method:

Araştırma Türkiye’nin dört farklı şehrinde (Yozgat, Aksaray, Amasya, Çorum) yer alan üniversite öğrencilerinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar cinsel sağlık okuryazarlık ölçeği (CSOY), sağlık arama davranışı ölçeği ve cinsel sağlıkla ilgili görüşlerini değerlendiren anketi yanıtlamıştır.

Results:

Katılımcıların yaş ortalaması 20.87±2.54 (min:18-maks:57) olup, %60.8’i (n=1414) kadın, %39.2’si (n=913) erkektir. Katılımcıların %53.7’si (n=1249) sağlıkla ilişkili fakültelerde, %46.3’ü (n=1078) diğer fakültelerde eğitim görmektedir. Katılımcıların %53.3’ü (n=1239) cinsel sağlık bilgisini kısmen yeterli bulurken, bilgi açısından en yetersiz hissettiği konu %29.7 (n=690) en yüksek oranıyla cinsel sağlık muayene ve taramaları olmuştur. Katılımcıların cinsel sağlık problemlerinde ilk başvuracağı sağlık kurumu sorulduğunda %41.7 (n=970) oranında devlet hastanesi olarak belirtilmiştir. Kadınların CSOY puanları erkeklerden anlamlı derecede yüksektir (p<0.001). Cinsel sağlıkla ilgili eğitim alanlarda CSOY puanı almayanlara göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.001). Hayatının büyük kısmında büyükşehirde yaşayan kişilerin sağlık arama davranışı puanı anlamlı olarak yüksektir (p=0.007). Sağlık kurumu tercihinde ulaşılabilir olmasının en önemli etken olduğunu düşünen öğrencilerin sağlık arama davranışı ortalama puanı anlamlı olarak yüksektir (p=0.021).

Conclusions:

Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin cinsel sağlık okuryazarlığının cinsiyet ve eğitim durumu ile ilişkili olduğu, sağlık arama davranışının ise çevresel ve erişilebilirlik faktörlerinden etkilendiği belirlenmiştir. Bulgular, üniversite gençliğine yönelik erişilebilir ve yapılandırılmış cinsel sağlık eğitimlerinin önemini ortaya koymaktadır.