Keywords: Mesleki Tükenmişlik, Depresyon, Aile hekimleri

Aim:

Bu çalışmada Kırklareli'nde görev yapan aile hekimlerinde tükenmişlik, depresyon, anksiyete, stres ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı.

Method:

Tanımlayıcı, kesitsel tipte olan çalışmaya Kırklareli’nde aile hekimliği yapan 135 hekimden 74’ü (%54,8) katıldı. Katılımcılara sosyodemografik özellikler, Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) ve Depresyon, Anksiyete, Stres Ölçeği-21 (DASÖ-21)’den oluşan 64 soruluk online anket uygulandı. İstatistiksel analizde tanımlayıcı istatistikler ve nonparametrik testler kullanıldı.

Results:

Araştırmaya katılan hekimlerin %60,8’i (n=45) erkek, %39,2’si (n=29) kadın olup, %74,3’ü (n=55) pratisyen hekim, %25,7’si (n=19) aile hekimliği uzmanıydı. Hekimlerin %44,6’sı (n=33) yüksek düzeyde duygusal tükenme, %27’si (n=20) yüksek düzeyde duyarsızlaşma gösterirken, %45,9’u (n=34) kendilerini başarılı görmekteydi. Katılımcıların %67,1’i (n=45) depresyon belirtilerini, %40,5’i (n=30) anksiyete belirtilerini, %33,8’i (n=25) stres belirtilerini çeşitli düzeylerde göstermekteydi.
Duygusal tükenme puanları ile maddi durum, mesleğin geleceği hakkındaki görüşler, mesleki beklentilerinin karşılanması, çalışma ortamı memnuniyeti, kurumdan ayrılmayı düşünme ve olumsuz hasta davranışı arasında anlamlı ilişkiler mevcuttu. Duyarsızlaşma puanları ile medeni durum, mesleğin geleceği hakkındaki düşünceler, olumsuz hasta davranışı arasında anlamlı ilişki saptandı. Unvan, kongre/seminerlere katılım, mesleki beklentilerin karşılanması ile kişisel başarı puanları arasında anlamlı ilişki bulundu.
Cinsiyet, medeni durum, hobi, mesleki gelecek kaygısı, çalışma ortamı memnuniyeti, kurumdan ayrılma düşüncesi, olumsuz hasta davranışı ile depresyon puanları arasında anlamlı ilişki mevcuttu. Cinsiyet, mesleğin geleceğine dair görüşler ve çalışma ortamı memnuniyeti ile anksiyete ve stres puanları arasında anlamlı ilişki mevcuttu.
MTÖ’nin duygusal tükenme ve kişisel başarı algısı alt boyutları ile DASÖ-21’in alt ölçekleri arasında anlamlı ilişki saptandı. Duyarsızlaşma ile depresyon ve stres puanları arasında anlamlı ilişki mevcutken, anksiyete ile anlamlı ilişki saptanmadı.

Conclusions:

Aile hekimleri ilk başvuru noktasıdır; çok yönlü ve sürekli bir hizmet sunmaktadır. Yoğun poliklinik yükü, artan sorumluluk ve performans baskısı, bürokratik prosedürlerin yanı sıra olumsuz hasta davranışlarına maruziyet gibi nedenler aile hekimlerini tükenmişlik ve ruhsal bozukluklar açısından savunmasız hale getirmektedir. Bu çalışma, hekimlerin ruhsal iyilik halini koruma ve iş performansını artırmaya yönelik bireysel ve kurumsal düzeyde müdahalelerin gerekliliğini vurgulamaktadır.