Keywords: Akılcı antibiyotik kullanımı, ateş yönetimi, ateş fobisi, ebeveyn tutumları, aile hekimliği

Aim:

Bu çalışmada, birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran, 0–12 yaş grubunda çocuğu bulunan ebeveynlerin akılcı antibiyotik kullanımına ilişkin algı düzeyleri ile çocuklarının ateş yönetimine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca sosyodemografik faktörlerin bu algı ve tutumlar üzerindeki etkisinin incelenmesi hedeflenmiştir.

Method:

Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışma, İstanbul ili Beykoz ilçesinde bulunan Gümüşsuyu Aile Sağlığı Merkezine başvuran 301 ebeveyn ile yürütülmüştür. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Anne ve Baba Antibiyotik Algıları Ölçeği (ABANA) ve Ebeveyn Ateş Yönetimi Ölçeği (EAYÖ) kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde tanımlayıcı istatistikler, Spearman korelasyon analizi ve non-parametrik grup karşılaştırma testleri kullanılmıştır.

Results:

Katılımcıların ABANA toplam puan ortalaması 117,59±17,15; EAYÖ toplam puan ortalaması ise 29,80±5,35 olarak saptanmıştır. Ebeveynlerin ateş yönetimine ilişkin agresif tutum ve kaygı düzeyleri ile antibiyotik algıları arasında negatif yönde, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0,282; p<0,01). Ebeveyn yaşı, çocuk sayısı ve en büyük çocuğun yaşı ile ateş yönetimi puanları arasında zayıf ancak anlamlı negatif korelasyonlar saptanmıştır (p<0,05). Akılcı ilaç kullanımı eğitimi alanların, ailesinde sağlık çalışanı bulunanların, eğitim düzeyi lisans ve üzeri olanların ve evinde termometre bulunanların antibiyotik algı puanları anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0,05).

Conclusions:

Çalışma bulguları, ebeveynlerdeki ateş fobisinin akılcı antibiyotik kullanımına yönelik algıyı olumsuz etkileyen önemli bir faktör olduğunu göstermektedir. Birinci basamakta ebeveynlere yönelik ateş yönetimi ve etkili iletişim odaklı eğitimlerin güçlendirilmesi, akılcı antibiyotik kullanımının desteklenmesi ve antibiyotik direnciyle mücadele açısından önem taşımaktadır.