Keywords: Kanser, Kanser Farkındalığı, Bilgi Düzeyi, Sağlık Eğitimi

Aim:

Bu çalışma, Toplum Temelli Destek ve Farkındalığın Arttırılması Sempozyumu’na katılan bireylerin kanser bilgi düzeylerinde sempozyum öncesi ve sonrası meydana gelen değişimi değerlendirmeyi ve katılımcıların Kanser Bilgi Yükü Ölçeği (KBYÖ) puanlarını sosyodemografik özellikler ve kanser deneyimleri açısından incelemeyi amaçlamaktadır.

Method:

Tanımlayıcı ve kesitsel tipte planlanan bu çalışmaya için 08.10.2025 tarihinde ESH/BAEK 2025/240 numarası ile etik kurul onayı alınmıştır. Çalışmaya toplam 32 birey katılmıştır. Veri toplama araçları olarak sosyodemografik bilgi formu, Kanser Bilgi Yükü Ölçeği (KBYÖ) ve sempozyum öncesi ve sonrası uygulanan bilgi değerlendirme anketi kullanılmıştır. Verilerin analizinde Mann–Whitney U testi, Kruskal–Wallis testi, Spearman korelasyon analizi ve McNemar–Bowker testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.

Results:

Katılımcıların yaş ortalaması 43,00±11,89 yıl olup %62,5’i kadındır. Katılımcıların %34,4’ü daha önce kanser tanısı almış, %56,3’ünün ailesinde kanser öyküsü bulunmaktadır. Katılımcıların KBYÖ puan ortalaması 23,69±3,28 olarak saptanmıştır. KBYÖ puanları ile cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum, meslek, gelir düzeyi, kişisel kanser tanısı öyküsü, ailede kanser öyküsü ve kanserli bireye bakım verme durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Ayrıca yaş ile KBYÖ puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (r=0,156; p=0,392). Sempozyum öncesi ve sonrası uygulanan bilgi anketi sonuçları karşılaştırıldığında bazı sorularda doğru yanıt oranlarında artış gözlenmekle birlikte genel olarak değişikliklerin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>0,05).

Conclusions:

Çalışmada katılımcıların kanser bilgi yükü düzeyinin sosyodemografik özelliklerden ve kanserle ilişkili deneyimlerden bağımsız olduğu görülmüştür. Sempozyum sonrasında bilgi düzeyinde sınırlı artış gözlenmesine rağmen bu değişim istatistiksel olarak anlamlı değildir. Daha geniş örneklemli çalışmalar ve süreklilik gösteren eğitim programlarının kanser farkındalığı ve bilgi düzeyi üzerindeki etkilerinin daha net ortaya konulabileceği düşünülmektedir.