Keywords: Aile hekimliği, yapay zeka, anksiyete, bilgi, tutum

Aim:

Yapay Zekâ (YZ), öğrenme, problem çözme ve karar verme gibi insan zekâsı gerektiren davranışları taklit edebilen, matematik temelli algoritmalar ve modellerden oluşan bir sistemler bütünüdür. Bu teknolojinin sağlık sektöründeki kullanımının hızla yaygınlaşması, hekimlerde çeşitli kaygılar oluşturabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, İstanbul’daki aile sağlığı merkezlerinde(ASM) görevli aile hekimlerinin YZ kaygı düzeylerinin belirlenmesi, YZ’ye ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarının incelenmesi ve YZ kaygısının bu alanlar üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır.

Method:

Etik ve idari izinler alındıktan sonra yürütülen bu kesitsel çalışma, İstanbul’un ilçelerindeki asmlerde görevli 250 gönüllü aile hekiminin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aşaması: Katılımcı Bilgi Formu, Yapay Zekâ Bilgi Düzeyi Anketi, Yapay Zekâ Tutum Ölçeği (Kısa Formu) (AIAS-4), Yapay Zekâ Davranış Anketi ve Yapay Zekâ Kaygısı Ölçeği olmak üzere beş bölümden oluşmuştur. İstatistiksel analizlerde anlamlılık sınırı p < 0,05 olarak kabul edilmiştir.

Results:

Çalışmaya katılan aile hekimlerinin YZ kaygısı ölçeği ortalama puanı 72,26±29,45 (min 21 ve mak 147) olmakla birlikte orta düzeydedir. YZ bilgi düzeylerini "iyi" olarak değerlendiren hekimlerin (n:33, %13.2) YZ kaygı düzeyinin daha düşük olduğu gözlemlenmiştir (p:0.011). Öte yandan, YZ kaygısı arttıkça YZ Tutum Ölçeği Puanı azalmaktadır (p:0.001). YZ uygulamalarını sıklıkla veya her zaman kullandığını belirtenlerin oranı %24,8'dir (n:62). Bu oranın mesleki uygulamalarda %13,6 (n:34) , teşhis koymada %5,6(n:14) ve tedavi kararı vermede %5,2 (n:14) olduğu gözlemlenmiştir. Genel YZ uygulamalarını her zaman kullananların (n:14, %11,52) YZ kaygı düzeyleri daha düşük (p:0.03) bulunmuştur. Ayrıca YZ ile ilgili çevrim içi platformlardan (n:209, %83.6), p:0.003) ve meslektaşlarından veya arkadaş çevresinden bilgi alan hekimlerin (n:100, %40), p:0.017) YZ tutum puanlarının anlamlı biçimde daha yüksek olduğu belirlenmiştir.

Conclusions:

Aile hekimlerinde YZ kaygısı orta düzeyde bulunmuş olup, YZ’ye ilişkin öznel bilgi, tutum ve bazı kullanım davranışları ile ilişkili olduğu ortaya konulmuştur. Bulgular, hekimlerin YZ kaygı düzeyi arttıkça YZ’ye yönelik tutum puanlarının azaldığını göstermektedir. Araştırmamız, YZ kaygısının aile hekimlerinin YZ’ye yaklaşımını etkileyen önemli bir değişken olduğunu ortaya koymaktadır.